Nederland beschikt over een solide ondernemersecosysteem. Zo noteerde het Nederlandse start-up-ecosysteem een waarde van circa €89,3 miljard tussen juli 2021 en december 2023, wat een jaarlijkse groei van 32% betekent ten opzichte van de voorgaande periode.

Verder behaalde het land de 13e plaats wereldwijd in de ranglijst van best presterende start-up-ecosystemen. mToch zijn er aandachtspunten. Het aantal bedrijven dat de stap maakt van start-up naar scale-up blijft achter bij top-landen. Deze dubbele realiteit – sterke basis, maar beperkte opschaling – roept de vraag op wat Nederlandse ondernemers kunnen leren van buitenlandse businessmodellen.

Buitenlandse businessmodellen: wat valt op?

Internationale voorbeelden laten zien dat succes vaak voortkomt uit drie pijlers: een vroege blik over de grens, nauwe samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven, en een inclusieve ondernemerscultuur. Waar Nederland sterk is in innovatie en structuur, tonen buitenlandse ecosystemen dat flexibiliteit, diversiteit en schaalbaarheid minstens zo bepalend zijn voor groei.

Vroege internationale oriëntatie

In succesrijke ecosystemen zoals die in de Verenigde Staten of Israël kiest men vaak vanaf de start voor internationale schaalbaarheid. Nederlandse bedrijven kunnen daar voordeel uit halen door vroeg markten buiten Nederland te betreden.

Hechte samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en markt

In andere landen is de koppeling tussen universiteiten, spin-offs en ondernemerschap sterk ingeburgerd. Zo beschrijft CasinoBeats over buitenlandse casino’s hoe bedrijven in gereguleerde sectoren succesvol internationale strategieën ontwikkelen ondanks uiteenlopende wetgeving. In Nederland zijn wetenschappelijke instituten aanwezig, maar de vertaalslag naar opschaalbare ondernemingen kan sterker.

Diversiteit en inclusie in oprichterschap

Ondernemingen met diversere oprichters kunnen tot zo’n 20% meer waarde creëren dan minder diverse peers. Het inzetten op een bredere oprichtersbasis draagt zo bij aan innovatiekracht en groei.

Leerpunt voor Nederland: drie concrete elementen

De vergelijking met buitenlandse modellen laat zien waar Nederland zijn ondernemerschapsklimaat verder kan versterken. Vooral drie factoren springen eruit: een internationale blik vanaf de start, meer ondersteuning tijdens de groeifase, en een cultuur waarin kennis sneller zijn weg vindt naar de markt. Zo kan Nederland uitgroeien van een broedplaats voor start-ups tot een land waar succesvolle scale-ups de norm zijn.

Global mindset vanaf het begin

Nederlandse ondernemers doen er goed aan internationaal te denken vanaf dag 1. Bijvoorbeeld door direct buitenlandse markten of partners te verkennen en zich niet alleen op de thuismarkt te richten.

Ondersteuning voor groei (scale-up fase)

De stap van start-up naar echt groeiende onderneming vraagt extra middelen: kapitaal, talent, netwerk en infrastructuur. Nederlandse ecosystemen kunnen zich inspireren aan modellen waar deze faciliteiten vroeg worden geboden.

Versterkte valorisatie-cultuur

Het benutten van universiteiten, onderzoek en technologie voor commerciële projecten is essentieel. Door universitaire spin-offs en interdisciplinaire samenwerking meer vanzelfsprekend te maken, ontstaan meer kansrijke ondernemingen.

Praktische toepassingen voor Nederlandse ondernemers

Ondernemers kunnen voor hun eigen businessmodel de volgende acties overwegen:

• Richt zich van bij de oprichting op internationale markten; analyseer waar het product of de dienst ook buiten Nederland toegevoegde waarde biedt.
• Bouw een team met diversiteit in achtergrond, ervaring en netwerk om innovatie en groei te stimuleren.
• Zoek actief samenwerking met kennisinstellingen, gebruik universitaire technologie en onderzoek voor productontwikkeling of marktexpansie.
• Beleidsmakers en ondersteunende organisaties kunnen bijdragen door programma’s op te zetten die groei-ondernemers ondersteunen, diversiteit vergroten en universiteit-markt-links versterken.

Een sterke basis, maar ruimte om te groeien

Nederland beschikt over een krachtige basis voor ondernemerschap: sterke infrastructuur, talentvolle beroepsbevolking en een internationaal ingestelde cultuur. Toch is de uitdaging om die solide start om te zetten in groei-ondernemingen met wereldwijde impact.

Door buitenlandse businessmodellen te bestuderen – met een internationale oriëntatie, divers oprichterschap en hechte onderwijs-markt-verbinding – kan het Nederlandse ondernemerschap een nieuwe stap zetten. Het is tijd voor ondernemers in Nederland om niet enkel te starten, maar ook groots te denken en buiten de landsgrenzen te opereren.